شب کوری یا کاهش توانایی دید در نور کم، یکی از اختلالات بینایی است که می‌تواند کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد.
افراد مبتلا معمولا هنگام رانندگی در شب، ورود به محیط‌های تاریک یا تشخیص اجسام در نور کم با مشکل مواجه می‌شوند.
در این مقاله ابتدا با شب کوری، علائم، علل، روش های تشخیص و درمان‌های رایج پزشکی آشنا می‌شویم و سپس دیدگاه طب اسلامی درباره این بیماری را بررسی می‌کنیم.
توجه: مطالب این صفحه جنبه آموزشی دارند و جایگزین معاینه و تشخیص توسط چشم پزشک نیستند. در صورت کاهش دید، کاهش میدان بینایی یا بدتر شدن علائم، مراجعه به پزشک ضروری است.
🍀فیلم تشریح درمان شب کوری در طب اسلامی آیت الله تبریزیان
🍀شب کوری چیست؟
شب کوری (Night blindness یا Nyctalopia) به معنای کاهش توانایی دید در محیط‌های کم نور یا تاریک است.
این اختلال یک بیماری مستقل نیست، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از بیماری‌های مختلف چشم یا کمبود برخی مواد مغذی باشد.
شمار زیادی از بیماران، سلول‌های حساس به نور در شبکیه که مسئول دید در نور کم هستند، عملکرد طبیعی خود را از دست می‌دهند.
در نتیجه فرد هنگام شب یا در محیط‌های تاریک دید ضعیف‌تری پیدا می‌کند.
همچنین در برخی بیماران، علاوه بر کاهش دید در شب، میدان بینایی نیز به مرور زمان کاهش می‌یابد و فرد دید محیطی خود را از دست می‌دهد.
🍀علت شب کوری چیست؟
شب کوری می‌تواند علل مختلقی داشته باشد، که مهمترین آن‌ها، عبارتند از:
بیماری ارثی شبکیه مانند رتینیت پیگمانتوزا (RP)
کمبود شدید ویتامین A
برخی بیماری‌های شبکیه
آب مروارید
نزدیک بینی شدید
برخی داروها
بیماری‌های متابولیک یا زمینه‌ای
در نوع ارثی بیماری، علائم ممکن است از دوران کودکی یا در سنین بالاتر ظاهر شوند و معمولا روندی تدریجی دارند.
🍀نقش سلول‌های شبکیه در ایجاد شب کوری
شبکیه چشم از دو نوع سلول گیرنده نور تشکیل شده است:
سلول‌های مخروطی (Cone): مسئول دید در روز، تشخیص رنگ‌ها و جزئیات.
سلول‌های میله‌ای (Rod): مسئول دید در نور کم و شب
هر گونه آسیب به سلول‌های میله‌ای می‌تواند باعث کاهش دید در تاریکی شود.
🍀علائم شب کوری
مهمترین علائم شب کوری عبارتند از:
کاهش دید در شب
مشکل هنگام رانندگی در شب
دشواری حرکت در محیط‌های تاریک
تاخیر در تطابق چشم هنگام ورود از محیط روشن به تاریک و بالعکس.
کاهش میدان دید در برخی بیماران
دشواری در تشخیص چهره افراد در نور کم
در صورت مشاهده این علائم، مراجعه به چشم پزشک برای بررسی علت ضروری است.
🍀چه افرادی بیشتر در معرض شب کوری قرار می‌گیرند؟
احتمال ابتلا به شب کوری در افراد زیر بیشتر است:
سابقه خانوادگی بیماری‌های شبکیه
کمبود شدید ویتامین A
سالمندان
مبتلایان به برخی بیماری‌های چشمی
افراد مبتلا به بیماری‌های ارثی شبکیه مانند RP
افرادی که سابقه جراحی یا آسیب شدید چشمی دارند.
🍀تشخیص شب کوری چگونه انجام می‌شود؟
پزشک با توجه به علائم بیمار و معاینات تخصصی، علت کاهش دید در شب را بررسی می‌نماید.
معاینه کامل چشم
بررسی شبکیه
اندازه‌گیری میدان بینایی
نوار چشم یا الکترورتینوگرافی (ERG)
بررسی سابقه خانوادگی
آزمایش‌های یلازم در صورت شک به کمبود ویتامین A یا سایر بیماری‌ها
🍀آیا می‌توان از شب کوری پیشگیری کرد؟
امکان پیشگیری به علت بیماری بستگی دارد.
در موارد ارثی، راهکار قطعی برای پیشگیری وجود ندارد.
اما در برخی افراد که علت بیماری کمبود ویتامین A یا سایر مشکلات تغذیه‌ای است، اصلاح رژیم غذایی و درمان به موقع می‌تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.
مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین A مانند:
هویچ
کدو حلوایی
اسفناج
جگر
تخم مرغ
لبنیات
طالبی
می‌تواند در حفظ سلامت چشم موثر باشد.
البته مصرف مکمل‌ها باید با نظر پزشک انجام شود.
استفاده از عینک آفتابی استاندارد با محافظت در برابر اشعه UV نیز ممکن است در حفظ سلامت چشم نقش داشته باشد.
🍀درمان شب کوری در طب نوین
درمان شب کوری به علت ایجاد کننده آن بستگی دارد.
در کمبود ویتامین A، درمان با تجویز پزشک انجام می‌شود.
در آب مروارید، جراحی می‌تواند باعث بهبود دید شود.
در برخی بیماری‌های ارثی شبکیه، درمان قطعی وجود ندارد. اما مراقبت‌های تخصصی می‌تواند روند پیشرفت بیماری را کنترل و کیفیت زندگی بیمار را بهبود دهد.
بنابراین انتخاب روش درمان بدون تشخیص علت بیماری امکان پذیر نیست.
🍀درمان شب کوری در طب اسلامی
در برخی منابع طب اسلامی، شب کوری با اختلالات عملکرد چشم مرتبط دانسته شده و استفاده از برخی فرآورده‌های سنتی و گیاهی در کنار اصلاح سبک زندگی توصیه شده است.
از جمله فرآورده‌هایی که در این منابع مطرح می‌شوند عبارت اند از:
1-سرمه اثمد
سرمه اثمد (طب اسلامی-آیت الله تبریزیان) عطاری مسلمین- روی تصویر کلیک کنید
2-سرمه کافوری
3-شافیه با آب باران
مرکب 7 (شافیه) (طب اسلامی-آیت الله تبریزیان) عطاری مسلمین- روی تصویر کلیک کنید
4- دعا و دستور شب کوری که در فیلم ابتدای صفحه درج شده است.
توجه: استفاده از هر گونه داروی گیاهی یا فرآورده چشمی باید با احتیاط و پس از مشورت با پزشک یا مشاوره تخصصی انجام شود.
زیرا برخی فرآورده‌های غیر استاندارد ممکن است به چشم آسیب برسانند.
🍀 برای درمان شب کوری در طب اسلامی چه کار کنیم؟
✔ پیشنهاد: 1- استفاده از سرمه اثمد، سرمه کافوری، داروی شافیه با آب باران
✔ پیشنهاد: 2- جهت بررسی مزاج و درمان کامل تماس با مشاوره تخصصی رایگان طب اسلامی (جهت تماس اینجا کلیک کنید)
